L-treonian magnezu i nowa forma folianów. Co zmienia się od 5 września 2026 r.?
Od 5 września 2026 r. polski wykaz form witamin i składników mineralnych stosowanych w suplementach diety zostanie rozszerzony o dwie pozycje: L-treonian magnezu oraz monosodową sól kwasu L-5-metylotetrahydrofoliowego. Brzmi technicznie, ale zmiana jest ciekawa także z perspektywy zwykłego konsumenta: na etykietach i w ofertach produktów możemy coraz częściej spotykać nazwy, których jeszcze kilka lat temu w polskim wykazie nie było.
Nie oznacza to jednak, że 5 września pojawiają się „dwa nowe cudowne składniki” ani że nowe formy są automatycznie lepsze od tych znanych wcześniej. Polski przepis aktualizuje krajowy wykaz w ślad za wcześniejszymi zmianami na poziomie Unii Europejskiej. A w przypadku obu substancji znaczenie mają również osobne przepisy dotyczące tzw. nowej żywności, czyli Novel Food.
Najważniejsze w skrócie
- 5 września 2026 r. wchodzi w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z 19 sierpnia 2026 r., ogłoszone 21 sierpnia jako Dz.U. 2026 poz. 1115.
- Do krajowego wykazu zostają dodane L-treonian magnezu jako forma magnezu oraz monosodowa sól kwasu L-5-metylotetrahydrofoliowego jako forma folianów.
- Obie substancje miały już wcześniej swoją historię regulacyjną w Unii Europejskiej — w tym status związany z Novel Food.
- Przy obu nowych wpisach pojawia się odwołanie do unijnego wykazu nowej żywności, dlatego sama obecność substancji w polskim wykazie nie wyczerpuje warunków jej stosowania.
- Dopuszczenie formy nie oznacza automatycznie, że jest ona lepsza, skuteczniejsza albo potrzebna konkretnej osobie. To dwie różne kwestie.
Co dokładnie zmienia polskie rozporządzenie?
Nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia ma tylko jedną stronę i pod względem objętości wygląda niepozornie. Najważniejsza zmiana znajduje się jednak w załączniku nr 2 do rozporządzenia w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety. To właśnie tam znajduje się wykaz form chemicznych witamin i składników mineralnych, które mogą być stosowane w produkcji suplementów diety.
Od 5 września do części dotyczącej folianów dochodzi:
monosodowa sól kwasu L-5-metylotetrahydrofoliowego
a do wykazu form magnezu:
L-treonian magnezu.
Rozporządzenie zostało ogłoszone 21 sierpnia 2026 r. i zgodnie z jego § 2 wchodzi w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia, czyli 5 września 2026 r.
Warto zauważyć drobny, ale ważny szczegół. Przy obu nowych nazwach znajduje się odnośnik „1)”. Nie jest przypadkową techniczną adnotacją. Rok wcześniej polskie przepisy wprowadziły przy takich składnikach objaśnienie wskazujące, że chodzi o substancję zgodną z unijnym wykazem nowej żywności określonym w rozporządzeniu wykonawczym (UE) 2017/2470.
Innymi słowy: nie wystarczy przeczytać jednego wiersza polskiej tabeli. Trzeba jeszcze spojrzeć na warunki wynikające z prawa unijnego.
Dlaczego zmiana następuje dopiero teraz, skoro Unia zajmowała się tym wcześniej?
To jeden z ciekawszych elementów całej historii.
5 września 2026 r. nie jest początkiem europejskiej historii tych substancji. Obie przeszły wcześniej kilka kolejnych etapów regulacyjnych.
| Etap | L-treonian magnezu | Monosodowa sól L-5-MTHF |
|---|---|---|
| Zezwolenie jako Novel Food | 2024 | 2024 |
| Włączenie jako źródło odpowiedniego składnika do wykazów UE | 2025 | 2025 |
| Aktualizacja polskiego wykazu | 5 września 2026 | 5 września 2026 |
L-treonian magnezu został dopuszczony na poziomie UE jako nowa żywność rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2024/2694. Następnie rozporządzenie Komisji (UE) 2025/2225 włączyło go do załącznika II dyrektywy 2002/46/WE jako źródło magnezu stosowane przy produkcji suplementów.
Podobną drogę przeszła monosodowa sól kwasu L-5-metylotetrahydrofoliowego. Zezwolenie Novel Food pochodzi z 2024 r., a w listopadzie 2025 r. rozporządzenie Komisji (UE) 2025/2224 włączyło tę substancję do odpowiednich wykazów jako źródło folianów w suplementach oraz źródło kwasu foliowego w określonym kontekście wzbogacania żywności.
Dlatego polską zmianę najlepiej rozumieć jako aktualizację krajowego wykazu do europejskiego otoczenia regulacyjnego, a nie jako nagłe odkrycie dwóch nowych składników.
L-treonian magnezu — nowa forma w polskim wykazie
L-treonian magnezu jest związkiem magnezu z L-treonianem. W polskim wykazie pojawi się obok wielu innych form magnezu, takich jak m.in. diglicynian, cytrynian, mleczan, tlenek czy cytrynian jabłczan magnezu.
To ważne rozróżnienie: słowo „magnez” opisuje składnik mineralny, natomiast określenia takie jak „cytrynian”, „diglicynian” czy „L-treonian” mówią o jego konkretnej formie chemicznej.
Na poziomie Unii Europejskiej L-treonian magnezu ma jednocześnie status związany z Novel Food. Aktualny unijny wykaz określa dla niego warunki stosowania oraz dodatkowe wymagania dotyczące oznakowania. Przewiduje wykorzystanie tej nowej żywności w suplementach przeznaczonych dla osób dorosłych, z wyłączeniem kobiet w ciąży i karmiących piersią. Na etykiecie suplementu musi znaleźć się odpowiadająca temu informacja. W unijnym wykazie określono również maksymalny poziom L-treonianu magnezu wynoszący 250 mg dziennie w ramach tego zezwolenia. Jest to warunek regulacyjny dotyczący konkretnej nowej żywności, a nie zalecenie dotyczące indywidualnej suplementacji magnezu.
To dobry przykład pokazujący, dlaczego zdanie „składnik jest dopuszczony” nie oznacza jeszcze „można go stosować w dowolny sposób”.
A czym jest ta bardzo długa nazwa folianu?
Druga nowa pozycja ma nazwę zdecydowanie mniej przyjazną dla etykiety:
monosodowa sól kwasu L-5-metylotetrahydrofoliowego.
Najprościej można ją potraktować jako jedną z form będących źródłem folianów. Nie należy jednak utożsamiać jej automatycznie ze wszystkimi produktami opisanymi skrótem „5-MTHF”.
W polskim wykazie już wcześniej występowały inne formy związane z folianami, między innymi L-metylofolian wapnia oraz sól glukozaminowa kwasu (6S)-5-metylotetrahydrofoliowego. Nowa zmiana dodaje więc kolejną konkretnie zdefiniowaną formę, a nie tworzy całej kategorii od podstaw.
Na poziomie UE jej status Novel Food również wiąże się z dokładniejszymi zasadami. W wykazie nowej żywności podano m.in. sposób oznaczania substancji oraz obowiązek zamieszczenia na suplementach informacji, że produkty zawierające tę formę nie powinny być spożywane przez niemowlęta i małe dzieci, czyli dzieci poniżej 3 lat.
I tutaj ponownie ważniejsza od zapamiętania długiej nazwy jest zasada:
konkretna forma składnika ma własną tożsamość regulacyjną.
„Dopuszczona forma” nie oznacza „najlepsza forma”
To prawdopodobnie najważniejszy konsumencki wniosek z całej zmiany.
Wpisanie L-treonianu magnezu do urzędowego wykazu nie jest rankingiem form magnezu. Rozporządzenie nie stwierdza, że L-treonian jest „najlepszym magnezem”, że powinien zastąpić cytrynian lub diglicynian albo że jest właściwym wyborem dla każdej osoby.
Podobnie dodanie monosodowej soli L-5-MTHF nie oznacza, że każda inna postać folianów stała się gorsza.
Prawo odpowiada tutaj na inne pytanie:
czy określona, dokładnie zdefiniowana substancja może znajdować się w odpowiednim wykazie i być stosowana zgodnie z obowiązującymi warunkami?
Nie odpowiada natomiast:
który suplement powinien wybrać konkretny konsument?
Ocena bezpieczeństwa Novel Food także nie jest tym samym co potwierdzenie wszystkich obietnic marketingowych, które później mogą pojawić się wokół produktu. Komisja, powołując się na opinie EFSA, wskazywała w przypadku obu substancji na bezpieczeństwo w ocenianych warunkach stosowania i możliwość wykorzystania ich jako źródła odpowiednio magnezu lub folianów. Nie jest to jednak porównawczy werdykt, że są lepsze od wszystkich pozostałych form.
Co konsument może zobaczyć na etykiecie?
Po zmianie polskiego wykazu warto zwracać większą uwagę na pełną nazwę formy, a nie tylko duży napis „MAGNEZ” albo „FOLIAN” z przodu opakowania.
| Możliwy zapis | Co rzeczywiście mówi |
|---|---|
| L-treonian magnezu | wskazuje konkretną formę chemiczną będącą źródłem magnezu |
| Magnez | mówi o składniku mineralnym, ale nie określa jeszcze jego formy |
| Monosodowa sól kwasu L-5-metylotetrahydrofoliowego | wskazuje konkretną formę będącą źródłem folianów |
| 5-MTHF | skrót odnoszący się do 5-metylotetrahydrofolianu; sam skrót nie zawsze wystarcza do ustalenia dokładnej soli zastosowanej w produkcie |
| „premium”, „active”, „advanced” | określenia marketingowe; same w sobie nie identyfikują statusu prawnego ani jakości produktu |
To właśnie dlatego na Vitaminy.pl będziemy coraz częściej rozdzielać nazwę składnika, jego formę chemiczną, status regulacyjny i język marketingowy. Są ze sobą powiązane, ale nie są tym samym.
Co właściwie zmieni się 5 września?
Z punktu widzenia polskich przepisów krajowy załącznik zostanie formalnie uzupełniony o dwie nowe pozycje. Dla branży oznacza to aktualizację jednego z podstawowych krajowych wykazów wykorzystywanych przy ocenie składu suplementów.
Dla konsumenta zmiana może być mniej widowiskowa. 5 września nie musi oznaczać, że nagle półki sklepów zapełnią się nowymi produktami. Produkty zawierające te składniki mają również własną wcześniejszą historię w prawie UE, a ich wprowadzanie do obrotu zależy od całego zestawu wymagań, a nie od jednego polskiego wiersza w tabeli.
Właśnie dlatego aktualizacja jest ciekawsza, niż wygląda na pierwszy rzut oka. Pokazuje, że za krótką nazwą na opakowaniu może znajdować się kilka kolejnych warstw: forma chemiczna → polski wykaz → prawo UE → Novel Food → warunki stosowania → oznakowanie.
Podsumowanie
5 września 2026 r. polski wykaz form witamin i składników mineralnych stosowanych w suplementach diety zostanie rozszerzony o L-treonian magnezu oraz monosodową sól kwasu L-5-metylotetrahydrofoliowego. Rozporządzenie Ministra Zdrowia zostało ogłoszone 21 sierpnia 2026 r. jako Dz.U. poz. 1115.
Nie są to jednak składniki pojawiające się w europejskim prawie po raz pierwszy. Obie substancje miały wcześniej zezwolenia związane z Novel Food, a w 2025 r. zostały również uwzględnione w odpowiednich unijnych wykazach form witamin i składników mineralnych.
Najważniejsza konsumencka lekcja jest prosta: dopuszczenie substancji mówi o jej statusie regulacyjnym, nie tworzy automatycznie rekomendacji zakupowej ani rankingu „najlepszych form”. Jeśli nowa nazwa zacznie pojawiać się na etykietach, warto przede wszystkim wiedzieć, co dokładnie oznacza — i czego na jej podstawie nie można jeszcze stwierdzić.
Ważna informacja
Vitaminy.pl ma charakter edukacyjny, informacyjny i konsumencki. Publikowane materiały porządkują publicznie dostępne informacje o składnikach, żywności, suplementach i wellness. Nie stanowią diagnozy, porady lekarskiej lub farmaceutycznej ani indywidualnego planu żywienia lub suplementacji. Informacje dotyczące konkretnych produktów należy każdorazowo sprawdzać na ich aktualnych etykietach i w materiałach producenta.
Źródła i dalsza lektura
Dziennik Ustaw 2026 poz. 1115 — rozporządzenie Ministra Zdrowia z 19 sierpnia 2026 r.
ELI — metryka aktu i data wejścia w życie 5 września 2026 r.
Rozporządzenie Komisji (UE) 2025/2225 — L-treonian magnezu jako źródło magnezu
Rozporządzenie Komisji (UE) 2025/2224 — monosodowa sól L-5-MTHF jako źródło folianów
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/2694 — L-treonian magnezu i Novel Food
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/1037 — monosodowa sól L-5-MTHF i Novel Food
Aktualny unijny wykaz nowej żywności — rozporządzenie (UE) 2017/2470
Zostań z nami. Vitaminy™
Ważna informacja
Treści publikowane na Vitaminy.pl mają charakter edukacyjny, informacyjny i konsumencki.
Nie stanowią diagnozy, porady lekarskiej, farmaceutycznej ani indywidualnego planu żywienia lub suplementacji. Nie rozpoczynaj, nie przerywaj ani nie zmieniaj leczenia na podstawie informacji znalezionych w serwisie.
Szczególnej ostrożności wymagają między innymi: ciąża, karmienie piersią, suplementacja dzieci, choroby przewlekłe, przyjmowanie leków, planowane zabiegi i podejrzenie niedoboru.
W takich sytuacjach decyzję należy omówić z lekarzem, farmaceutą lub odpowiednio wykwalifikowanym dietetykiem.
